ΓΛΥΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΤΩΝ ΝΑΩΝ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:   ΑΝΤΙΑΙΡΕΤΙΚΟΣ

Ο ναός του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό

ΓΛΥΠΤΙΚΗ

Σε αντίθεση με την Βυζαντινή γλυπτική των ναών που είναι καθαρά διακοσμητική, αφού αναπαριστά κλήματα με σταφύλια, κιονόκρανα με ανεμιζόμενα φύλλα, ακανθώδη φύλλα κ.λ.π., στους Δυτικούς ναούς η γλυπτική γίνεται μνημειακή, κατά παρόμοιο τρόπο που υπήρχε και στην αρχαία κλασσική εποχή. Αυτό σημαίνει, πως δεν περιορίζεται και δεν ικανοποιείται στο απλό ανάγλυφο, αλλά καταφεύγει στα περίοπτα. Ο γλυπτικός διάκοσμος κυριαρχεί στους ναούς, στην δε γοτθική περίοδο και οι εξωτερικοί κίονες των ναών γίνονται αγαλματόμορφοι. Μια «γεύση» του είδους αυτού παίρνουμε από την παρακάτω εικόνα. Είναι η πρόσοψη της Παναγίας των Παρισίων, ναός γοτθικού ρυθμού, όπου είναι εμφανής ο γλυπτικός διάκοσμος, ο οποίος αποτελείται όπως διακρίνεται καθαρά από ικανό αριθμό αγαλμάτων.

Ο ναός της Παναγίας των Παρισίων

Και έχει πλήθος θεμάτων πλέον, η τέχνη της Εκκλησιαστικής γλυπτικής της Δύσης, διότι για τον μεσαιωνικό άνθρωπο στη Δύση, ο καθεδρικός ναός πρέπει να εκφράζει κάθε ηθική και ιστορική γνώση. Εμφορούμενη αλλά συγχρόνως και μιμούμενη το “speculum majus” (μεγάλος καθρέφτης) του Vincent de Beauvais (Βίνσεντ ντε Μπωβαί), επιθυμεί να γίνουν και οι Μητροπολιτικοί ναοί «καθρέφτες» του κόσμου, εγκυκλοπαίδειες γνώσεων, που να αφορούν την φύση, την επιστήμη, την ηθική, την ιστορία. Για τους μη γνωρίζοντες, ο Vincent de Beauvais ήταν Δομινικανός μοναχός από τη Γαλλία. Γράφει το 1260 μ.Χ. την πιο διάσημη μεσαιωνική εγκυκλοπαίδεια γνώσεων “speculum majus” με πάνω από 3 εκατομμύρια λέξεις στην οποία φιλοδοξεί να είναι μια επισκόπηση της ύστερης μεσαιωνικής περιόδου. Αποτελείται από 3 μέρη, την “speculum naturale” (καθρέφτης της φύσης), την “speculum doctrinale” (καθρέφτης του δόγματος), και την “speculum historial” (καθρέφτης της ιστορίας).

Ας δούμε τώρα τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται η τέχνη της Εκκλησιαστικής γλυπτικής της Δύσης. Ο Χριστός κατ’ αρχή, ως Κριτής με τα τέσσερα σύμβολα των Ευαγγελιστών ήτοι άνθρωπος ή άγγελος (Ματθαίος), λιοντάρι (Μάρκος), μοσχάρι (Λουκάς) και αϊτός (Ιωάννης), καταλαμβάνει όλο το γλυπτό τύμπανο του Πυλώνα του ναού.

Κατόπιν η Θεοτόκος, με σκηνές από τον βίο της, πληρεί τις μετόπες των υπολοίπων εισόδων του ναού ή τις πλευρές του περιπατητηρίου. Το περιπατητήριο είναι ένας χώρος που βρίσκεται αποκλειστικά στους ναούς της Δύσης. Είναι ο περί το Ιερό ημικυκλικός διάδρομος που περιβάλλεται ακτινηδόν από κογχωτά παρεκκλήσια. Για να γίνουμε κατανοητοί, δημοσιεύουμε κάτοψη δυτικού ναού, όπου με μπεζ χρώμα διακρίνεται το περιπατητήριο.

Κάτοψη δυτικού ναού, διακρίνεται με μπεζ χρώμα το περιπατητήριο

Εμφανίστηκε τον 10ο αιώνα, στον ναό του Αγίου Μαρτίνου της πόλης Τουρ στη Γαλλία και προήλθε από την ανάγκη της κυκλοφορίας των πιστών για να προσκυνήσουν τα άγια λείψανα τα ευρισκόμενα στην κρύπτη, κάτω από την αγία τράπεζα. Η παρακάτω εικόνα δείχνει πως είναι ένα περιπατητήριο.

Περιπατητήριο δυτικού ναού

Στη Δύση λόγω της Μαριολατρείας που επικρατεί στην Καθολική Εκκλησία, και ιδιαίτερα με την ώθηση των Κιστερκιανών μοναχών, γίνεται η αιτία να αφιερωθούν οι μεγάλες μητροπόλεις στο όνομα της Θεοτόκου, οι γνωστές Νοτρ – Νταμ (NotreDame). Η Μαριολατρεία είναι, η ούτως ειπείν θεοποίηση της Παναγίας από την Καθολική Εκκλησία. Εισάγονται καινοφανή δόγματα, όπως η άσπιλη σύλληψη της Θεοτόκου, δηλαδή η γέννησή της χωρίς το προπατορικό αμάρτημα, όπως έχουμε όλοι εμείς οι άνθρωποι, η αναμαρτησία της, πως δεν αμάρτησε δηλαδή εν ζωή ποτέ και το 1950 με διάταγμα του πάπα Πίου ΙΒ ΄, η ενσώματη μετάστασή της μετά τον θάνατό της, αφού ως μη έχουσα το προπατορικό αμάρτημα, ο θάνατος δεν μπορούσε να ασκήσει την διαλυτική του δύναμη στο σώμα της. Ακολουθώντας λοιπόν η γλυπτική τέχνη των ναών της Δύσης, την παραπάνω διδασκαλία της Καθολικής Εκκλησίας, αποδίδει διάφορα γλυπτά με την κοίμηση της Θεοτόκου ή σκηνές από τον βίο της με βάση τα απόκρυφα ευαγγέλια. Η εικόνα που δημοσιεύουμε παρακάτω, εικονίζει την Παναγία σε στάση προσευχής.

Η Παναγία σε στάση προσευχής

Ακολουθούν κατόπιν θέματα τα οποία δείχνουν την συμφωνία Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, σύμφωνα με την τάση της εποχής εκείνης. Άλλα θέματα που συναντάμε στους Δυτικούς ναούς είναι, οι Αρετές και οι Κακίες, οι Φρόνιμες και Μωρές Παρθένες, οι ελεύθερες Τέχνες κ.λ.π. Από τον 11ο αιώνα κάνει την εμφάνισή της και η επιτάφια γλυπτική, αγάλματα δηλαδή επιφανών ανδρών οι οποίοι παριστάνονται ξαπλωμένοι πάνω στην πλάκα.

Στην Ιταλία στις προσόψεις των ναών επικρατούν τα πολύχρωμα μάρμαρα.

ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ 

Η Σύνοδος της Φραγκφούρτης το 794 μ.Χ., απετέλεσε μια μεγάλη τομή για την στάση της Δυτικής Εκκλησίας απέναντι στη ζωγραφική των ναών και καθόρισε πλέον την θέση της. Εν αντιθέσει με την Ανατολική Εκκλησία, αναγνώρισε αυτή ως στοιχείο μόνο «διακοσμήσεως των Εκκλησιών», ουδόλως ενδιαφερομένη αν αυτή εκφράζει δογματικές, λειτουργικές ή υψηλές θεολογικές ιδέες. Έτσι αφέθηκε η τέχνη αυτή ελεύθερη και ασύδοτη στα χέρια, τις υποκειμενικές ιδέες και νοοτροπίες των ζωγράφων. Το κάθε άγαλμα ή εικόνα δεν είναι μόνο σύμβολο, αλλά αυτοδύναμη μορφή με συναισθήματα που πρέπει να εκφραστούν. Όλα τα ανθρώπινα αισθήματα με τον ρεαλιστικότερο τρόπο, απέδωσε η τέχνη αυτή στις εικόνες των ναών. Οι καλλιτέχνες πρέπει να πείσουν με συγκεκριμένες, σύμφωνα με τις προσωπικές τους αντιλήψεις περί τέχνης, ζωγραφικές κινήσεις τον θεατή, πως απέναντί του έχει μια αυτόνομη πραγματικότητα και όχι απλώς μια εικόνα. Εικόνες που αναπαριστούν την Θεοτόκο θρηνούσα τον Χριστό, τον Χριστό πάσχοντα, τη Θεομήτωρα ως Βρεφοκρατούσα Παρθένο, είναι από τα συνηθέστερα θέματα στα οποία, οι δυτικοί αγιογράφοι χρησιμοποίησαν ως πρότυπα, συγκεκριμένα φυσικά πρόσωπα. Ευνοούμενες και ερωμένες των μεγάλων ζωγράφων έγιναν υποδείγματα για την μορφή της Θεοτόκου και επεβλήθησαν στους ναούς δια πολλών αντιγράφων, αφού συνοδεύονταν από το κύρος αυτών και την αναμφισβήτητη καλλιτεχνική τους αξία. Γράφει λόγου χάρη η «Καθημερινή» της 23ης Σεπτεμβρίου 2014 στο άρθρο «Οι αισθησιακοί θησαυροί του Τισιανού»: «Βία, ακολασία, πάπες, αυτοκράτορες, θεοί, μάρτυρες, η ερωμένη ενός καρδιναλίου - ο Τισιανός τους έβαλε όλους μέσα στο έργο του … Ο Τισιανός μπορούσε επίσης να διοχετεύει συγκίνηση μέσα σε χριστιανικά θέματα, ζωγραφίζοντας τρυφερές μαντόνες (σ.σ. Παναγίες) ή σκοτεινές σκηνές από το μαρτύριο και το θάνατο του Ιησού... Αντίθετα θέλει να βλέπει αντιστοιχίες ανάμεσα στις απεγνωσμένες προσπάθειες της Λουκρητίας να αντισταθεί στον βιασμό, και τις χειρονομίες του Αγίου Λαυρεντίου που πεθαίνει στην πυρά για την πίστη του. Πάει πιο πέρα και παραλληλίζει τη στάση της Λουκρητίας με τον Χριστό όταν τον προπηλάκιζαν οι στρατιώτες του Πιλάτου». Το έργο των αγιογράφων της Δύσης βοηθήθηκε κατά πολύ από την χαρακτική, η οποία ως διάδοχος της μικρογραφίας, αναπτύχτηκε από τον 16οαιώνα και εφεξής.

Από τον 15ο αιώνα στη ζωγραφική ανοίγεται ένας καινούργιος και μεγάλος δρόμος. Αυτό που αναζητούνταν εδώ και αιώνες από την αρχαιότητα κατακτάται επιτέλους. Και αυτό δεν είναι άλλο από την τρίτη διάσταση, το βάθος ή προοπτική. Μέχρι τον 15ο αιώνα η ζωγραφική απέδιδε τα έργα της με δύο διαστάσεις, μη μπορώντας να αποδώσει τον τρισδιάστατο κόσμο, στον οποίο είναι συνηθισμένο το μάτι μας. Τώρα πλέον οι ζωγράφοι της Αναγέννησης «παίζοντας» με το χρώμα ή την σύγκλιση των γραμμών, δημιουργούν την ψευδαίσθηση του βάθους. Το βάθος ή προοπτικήαναπτύσσεται ιδιαίτερα στην Ιταλία, αλλά και στις Κάτω Χώρες. Με τα εφόδια αυτά, και την καθιέρωση της ελαιογραφίας που δίνει έντονα και ζωηρά χρώματα οι ζωγράφοι εργάζονται για τις εικόνες των ναών, τα παρεκκλήσια, τα antependia και όπου αλλού ο χώρος προσφέρεται.

Τα antependia είναι γλυπτά ή ζωγραφισμένα προκαλύμματα που κοσμούν την αγία τράπεζα. Η παρακάτω εικόνα απεικονίζει antependium με ζωγραφισμένο προκάλυμμα.

Antependium με ζωγραφισμένο προκάλυμμα

Τα παλιότερα antependia όπως αυτό που δημοσιεύουμε και είναι γλυπτό απεικόνιζαν τον Χριστό ανάμεσα στους 12 αποστόλους.

Antependium με γλυπτά

Με τον Φλαμανδό ζωγράφο Jean van Eyck (Γιαν Βαν Άικ), εγκαινιάζεται η


παράδοση να απεικονίζονται στους πίνακες και οι δωρητές των έργων. Ο Jean van Eyck είναι και από τους πρώτους που υπέγραφαν τα έργα τους.

Στους ναούς της Δύσης η ζωγραφική εξαπλώθηκε σε όσους από αυτούς ο ρυθμός το επέτρεπε, αφού υπήρχε αφθονία ελεύθερων επιφανειών και ο χώρος προσφέρονταν. Αντίθετα στους ναούς γοτθικού ρυθμού η αγιογραφία σχεδόν εξέλιπε. Η κυριαρχία των γλυπτών επιφανειών, το δάσος των κιόνων και των διαγωνίων τόξων που διαμορφώνονταν πάνω από αυτούς στις οροφές, δεν άφηνε καθόλου χώρο για την αγιογραφία. Βρήκε όμως καταφύγιο στα πολλά παράθυρα που υπάρχουν στον ρυθμό αυτό, δηλαδή στα τζάμια αυτών. Έτσι προέκυψε η τέχνη τηςυαλογραφίας, η οποία στη Δύση αντικατέστησε την παλιά τέχνη των ψηφιδωτών, δίνοντας θαυμαστά έργα και μικρά αριστουργήματα, συμβάλλοντας έτσι στην γοητεία και την όλη ανάδειξη των καθεδρικών ναών. Ο καθεδρικός ναός της Παναγίας των Παρισίων είναι ένα τέτοιο δείγμα, του οποίου τις έξοχες όντως υαλογραφίες (vitraux) θαυμάσαμε προ ετών, όταν έτυχε να τον επισκεφτούμε.

Οι υαλογραφίες (vitraux) από τον 12ο αιώνα και μετά, είναι αληθινός και

ασυναγώνιστος διάκοσμος των γοτθικών ναών, η δε μελέτη της κατασκευής και της εξελίξεως αυτών μέχρι τον 16ο αιώνα, πρέπει να αποτελέσει ιδιαίτερο κλάδο μελέτης, της αγιογραφίας της Δύσης. Η γενική μορφή του vitrail (βιτρώ) είναι η εξής. Μέσα σ’ ένα μεταλλικό πλαίσιο, τοποθετούνται σε σκελετούς από μολύβι, κομμάτια χρωματιστών γυαλιών – πολλές φορές σε δύο στρώματα – με των συνδυασμών των οποίων παριστάνονται και απεικονίζονται διάφορες σκηνές από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη ή διάφορα γεωμετρικά και διακοσμητικά σύμβολα. Οι εικόνες που δημοσιεύουμε, πιστεύουμε πως βοηθούν επαρκώς στην κατανόηση της τεχνικής αυτής. Πάντως στους ναούς της Ανατολικής Εκκλησίας η τέχνη της υαλογραφίας, έμεινε πάντα ένα ξένο σώμα. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Κωνσταντίνος Καλοκύρης: Εισαγωγή στη Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία (Η Τέχνη Ανατολής & Δύσεως)
2. Ελληνική και Ξένη Βικιπαίδεια (Wikipedia)
3. Εγχειρίδιο Θρησκευτικών Γ΄ Γυμνασίου

Κων/πόλη: τα βυζαντινά σπαράγματα αιώνιοι παρατηρητές και συνοδοιπόροι...

...Παρατηρώντας παντού τα βυζαντινά θραύσματα στα μήκη και τα πλάτη της Πόλης, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι πως δεν πρόκειται για απολοιφάδια μιας περασμένης εποχής. Είναι το βασικό συστατικό που κάνει τούτο το μέρος τόσο ιδιαίτερο, το γενετικό υλικό της Πόλης που διάσπαρτο παντού...παρατηρεί...δρά...αντιδρά και καθορίζει...

του Θοδωρή Μπουφίδη, αναδημοσίευση από την καταπληκτική σελίδα '' Τι χαμπέρια από την Πόλη"

Η περιπλάνηση στους μαχαλάδες και τα σοκάκια της Πόλης είναι το πρωταρχικό και απαραίτητο συστατικό για να την γνωρίσει κανείς. Ευτυχώς το αντιλήφθηκα από την πρώτη στιγμή και από τότε βάλθηκα να ανακαλύπτω μέσω του ποδαρόδρομου τόσο τα όρια των δικών μου αντοχών, όσο και αυτά των σολών των παπουτσιών μου.

Η Πόλη εκτίμησε τους κόπους μου και στα χρόνια αυτά φρόντισε να μου δείξει τα όσα ανεπανάλυπτα κρατά στην επιφάνειά της αλλά και κάτω από αυτήν. Εικόνες ιδιαίτερες με ιστορικούς θυσαυρούς,κρυμμένα μυστικά, επαφή με θρύλους και όλες τις αποχρώσεις από τις επιρροές των πολιτισμών που μαγεύτηκαν από αυτήν.

Και παρότι η Πόλη μεταβάλεται διαρκώς, πιστή στον διαχρονικό της ρόλο ως παγκόσμια μητρόπολη, λαμβάνοντας τα χαρακτηριστικά που επιτάσσει η εποχή μας, υπάρχουν ακόμη διάσπαρτα παντού τα στοιχεία που της προσέδωσαν τον χαρακτηρισμό "Πόλη των Πόλεων". Σε τούτη την ανάρτηση θέλησα να ασχοληθώ με τα περισσότερο αθέατα απομεινάρια της, τα διάσπαρτα βυζαντινά σπαράγματα, τα οποία βρίσκονται διάσκορπισμένα παντού και συχνά απαιτούν οξυδερκείς ματιές για να γίνουν αντιληπτά.

Το Μίλιον, το σημείο που ξεκινούσαν όλες οι χιλιομετρικές μετρήσεις της Αυτοκρατορίας

Αρχίζοντας από το Μίλιον, το σημείο που ξεκινούσαν όλες οι χιλιομετρικές αποστάσεις της Αυτοκρατορίας, το οποίο στις μέρες μας έχει απομείνει ως μία μισογκρεμισμένη κολόνα. Κάποτε εδώ έστεκε μια χρυσή στήλη ενώ στην συνέχεια την συνόδευσε ένα μεγαλοπρεπές κτίσμα. Διαχρονικό σημείο αναφοράς της πρωτεύουσας αφού συνέδεε την Μέση Οδό με την πλατεία του Αυγουσταίου και πιθανόν να αποτελούσε και σημείο εισόδου προς αυτήν.

Χιλιάδες περαστικοί και τουρίστες προσπερνούν καθημερινά το Μίλιον, αγνοώντας το, όπως άλλωστε και την παρουσία του Αυγουσταίου και της Οδού που υπάρχουν ακόμα, έστω και με διαφορετική μορφή.

Το τοίχωμα στο άνω μέρος της φωτογραφίας αποτελεί μέρος της Θεοτόκου των Χαλκοπρατείων

Λίγες δεκάδες μέτρα μακρύτερα από το Μίλιον βρίσκονταν ο περίφημος ναός της Θεοτόκου των Χαλκοπρατείων . Στην επιφάνεια της γης δεν έχει απομείνει σχεδόν τίποτα, εκτός από μερικά τοιχώματα του ναού που διάσπαρτα βρίσκονται εδώ και εκεί.

Μέρος της Θεοτόκου των Χαλκοπρατείων συναντά το Acem Ağa Mescidi. Αμφότερα έχουν ισοπεδωθεί

Στο προάστιο των Βλαχερνών βρίσκονται εγκατεσπαρμένα δεκάδες κομμάτια από το μεγαλοπρεπές κτιριακό συγκρότημα, στο οποίο οι αυτοκράτορες είχαν επιλέξει να διατηρήσουν την κατοικία τους για σχεδόν 4 αιώνες.

Αντικρίζοντας τέτοιες εικόνες, είναι σαν να χτυπά μέσα μου κόκκινος συναγερμός για ενδελεχή παρατήρηση...

...και δεν διαρκεί πάρα πολύ πριν παρουσιαστούν μπροστά μου μέρη των αυτοκρατορικών ανακτόρων...

...με μερικά σημεία τους σε υπόγεια κατάσταση, όπως η υπόγεια θολωτή διάβαση της φωτογραφίας, σημείο επικοινωνίας του παλατιού με μέρη του Τείχους. Στο άνω μέρος διακρίνεται ο τεκές Emil Buhari, ο οποίος κατασκευάστηκε πάνω από κεντρικό κομμάτι του παλατιού και περιέχει βυζαντινά μέλη στην δόμησή του

Τέτοιου είδους θολωτά περάσματα συναντά κανείς σε πάρα πολλά σημεία και εντυπωσιάζουν οι εικόνες αφού απρόσμενα τα βυζαντινά κτίσματα αναφύονται από την γή ακόμα και σε αυλόγυρους τζαμιών.

Συνέχεια στο δίκτυο στοών, που φυτρώνουν ακόμα και σε χώρους τζαμιών...

...και περιέχουν μικρά περασμάτα. Ίσως μερικά οδηγούν στο πουθενά και άλλα σε υπόγεια μέρη των ανακτόρων

Η ιστορική χερσόνησος είναι ακόμη γεμάτη από κτίρια "βυζαντινής καταγωγής", τα οποία στέκουν δυσδιάκριτα για αιώνες. Τα περισσότερα από αυτά συνήθως εξωτερικά επιχριόμενα με νέα υλικά, κυρίως για λόγους συντήρησης.

Κτίρια που άλλοτε χρησιμοποιούνταν ως στρατώνες ή φυλακές συνήθως στις μέρες μας χρησιμεύουν ως αποθηκευτικοί χώροι

Ανακαινισμένη είσοδος κτιρίου που όμως μαρτυρά την καταγωγή της

Πίσω από τον σοβά κρύβεται μια άλλη ιστορία

Η κατηγορία με τα περισσότερα αρχιτεκτονικά θραύσματα είναι αυτή των κιονοκράνων και έχω επιλέξει να τα καταγράφω πάντα, τόσο στον φωτογραφικό μου φακό όσο και στην μνήμη μου. Κάτι σαν απογραφή με μόνο τίμημα τα περίεργα βλέμματα ανυποψίαστων και παρακαθημένων.

Εγώ περιεργάζομαι το θεοδοσιανό κιονόκρανο, αυτός περιεργάζεται εμένα, ο φωτογραφικός μου φακός περιεργάζεται τα πάντα

Διάσπαρτα βυζαντινά σπαράγματα

Οι κινήσεις μου ίσως εκτός από τα βλέμματα κινούν και υπόνοιες. Ο κύριος της φωτογραφίας, πιάνει το πιγούνι του και οι υποψίες πιθανόν αρχίζουν να γίνονται σκέψεις

Βάση κίονα γύρω από ένα şadırvan, συχνό φαινόμενο οι κίονες σε αυλόγυρους τζαμιών

Σε ορισμένες περιπτώσεις τα κομμάτια μοιάζουν να είναι φυτρωμένα στο έδαφος...

...ενώ άλλοτε συμμετέχουν σε φιλοζωικές κινήσεις

Η εμπειρία, η όξυνση και ο τρόπος της παρατηρητικότητάς μου επιτρέπουν πλέον να αντικρίζω κάθαρα όλα αυτά που η Πόλη ποτέ δεν έκρυψε!

Βάση κίονα μέσα στον δρόμο. Η Πόλη δεν κρύβει τίποτα σε όποιον θέλει να δεί

Με έμπειρη και προσεκτική ματιά οι ιδιαιτερότητες είναι ευδιάκριτες....και πλησιάζοντας στην σιδερένια πόρτα....

...ένας βυζαντινός κόσμος αποκαλύπτεται....νοερό ταξίδι στον χρόνο με κτίσματα που έχουν να διηγηθούν πολλά

Κουίζ: Σε ποιό μέρος της φωτογραφίας είναι ορατό το βυζαντινό παρελθόν

Αρκεί ακόμα και μία μικρή τρύπα μερικών εκατοστών...

...για να αρχίσει να ξετυλίγεται μπροστά μου η πραγματική Πόλη. Η υπόγεια Βασιλεύουσα είναι ακόμα εδώ!

Το Ιερόν Παλάτιον υπήρξε ένα από τα εντυπωσιακότερα οικοδομικά έργα της Κωνσταντινούπολης. Χτισμένο αμφιθεατρικά και σε αρκετά επίπεδα, συναρπάζει όποιον θελήσει να το συλλάβει στην σκέψη του. Ορισμένα σημεία του προσφέρονται ακόμα προς παρατήρηση και ενθουσιασμένος παρατηρώ τμήματά του, άλλοτε στην επιφάνεια της γής, άλλοτε κάτω από αυτήν και άλλοτε ημιβυθισμένα σε σπίτια και πίσω αυλές. Δείγμα του αμφιθεατρικού και πολυεπίπεδου τρόπου κατασκευής του.

Τα μέρη από το Ιερόν Παλάτιον εντυπωσιάζουν γιατί, εκτός των άλλων, άλλοτε δείχνουν φανερά τον όγκο τους...

...και άλλοτε ξεφυτρώνουν μέσα από αυλές, σαν αρτηρίες που μεταφέρουν τον γενετικό οικοδομικό κώδικα της Πόλης

Δεν είναι μόνο τα μικρά απομεινάρια που συναρπάζουν αλλά και εκείνα που κάποτε εντυπωσίαζαν με τον όγκο τους. Τα ερείπια του ναού που ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Πολύευκτο δείχνουν τον όγκο του μεγαλοπρεπούς οικοδομήματος. Κατασκευασμένος από την αριστοκράτισσα Ιουλία Ανικία, ως πράξη με σαφή πολιτική βαρύτητα αλλά και ως σύμβολο πλούτου και αξίας αφού ξεπερνούσε σε όγκο τον ναό του Σολομώντα. Το έργο αυτό καθώς και η πολιτική αντιζηλία με τον Ιουστινιανό, έδωσαν μεγαλύτερη ώθηση στον Αυτοκράτορα για περαιτέρω μεγαλοπρέπεια και όγκο στην Αγία Σοφία. Ίσως μετά την ολοκλήρωση της Αγίας Σοφίας ο Αυτοκράτορας, εκτός του γνωστού αναφωνητού, να σιγοψιθύρισε και: "Νενίκηκά σε Ανικία".

Τα ερείπια του Αγίου Πολυεύκτου...

...όπου τα ογκώδη θεμέλια και η έκτασή τους μαρτυρούν τον όγκο του ναού

Οι κίονες του Αγίου Πολυεύκτου ήταν πρωτοποριακοί και αποτέλεσαν σημείο καμπής στην κατοπινή γλυπτική και αρχιτεκτονική έκφραση

Παρατηρώντας παντού τα βυζαντινά θραύσματα στα μήκη και τα πλάτη της Πόλης, το συμπέρασμα που προκύπτει είναι πως δεν πρόκειται για απολοιφάδια μιας περασμένης εποχής. Είναι το βασικό συστατικό που κάνει τούτο το μέρος τόσο ιδιαίτερο, το γενετικό υλικό της Πόλης που διάσπαρτο παντού...παρατηρεί...δρά...αντιδρά και καθορίζει.

Σε εμάς απομένει απλά να το αντιληφθούμε...



Η ζωή στην Πόλη κυλά και τα βυζαντινά σπαράγματα συνάμα αιώνιοι παρατηρητές και συνοδοιπόροι

Byzantium 1200 - ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΕΡΟΝ ΠΑΛΑΤΙΟΝ…

Η αναπαράσταση της Βασιλεύουσας από την καταπληκτική σελίδα ΒYZANTIUM 12OO/http://www.byzantium1200.com/tiles.html

ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΕΡΟΝ ΠΑΛΑΤΙΟΝ…

Πατήστε πάνω στην εικόνα για να μεταφερθείτε στην ιστοσελίδα

Αναδημοσίευση - Πηγές:
http://apantaortodoxias.blogspot.gr/2014/06/byzantium-1200.html
http://www.byzantium1200.com/tiles.html
https://twitter.com/Byzantium1200

Η μοναδικότητα της Αγίας Σοφίας «National Geographic»

Αναδημοσίευση; To χαμομηλάκι:

Ένα εκπληκτικό αφιέρωμα στην Αγία Σοφία έκανε η τηλεόραση του National Geographic.
"Πράσινα μάρμαρα από την Κάρυστο, ροδόχροα με λευκές φλέβες από τη Φρυγία, ανοιχτόμαυρα με γαλάζιες φλέβες από τον Βόσπορο, κόκκινα με λευκά στίγματα από τη Θήβα της Αιγύπτου...Διακοσμητικό υλικό πρώτης τάξης από πολύτιμες πέτρες, χρυσάφι και ασήμι" περιγράφει το ντοκιμαντέρ.

Όλα αυτά στον ναό τον αφιερωμένο στην «Του Θεού Σοφία». Πέντε χρόνια, δέκα μήνες και τέσσερις ημέρες χρειάστηκαν για το χτίσιμο της Αγίας Σοφίας.
Εργάστηκαν δέκα χιλιάδες εργάτες και τεχνίτες, ενώ ο ίδιος ο Ιουστινιανόςεπέβλεπε την πορεία των εργασιών.
Το συνολικό κόστος για το χτίσιμο έφτασε τα 360 εκατομμύρια χρυσές δραχμές.

1453, η Άλωση της Πόλης - από το National Geographic (HQ)

...Στο οπτικοακουστικό λεύκωμα "1453: Η άλωση της Πόλης" καταγράφεται σε μορφή τόσο βιβλίου όσο και ντοκιμαντέρ όλο το τραγικό κεφάλαιο της ιστορίας που κλείνει με την πτώση της Βασιλεύουσας. 

Με την ποιότητα που χαρακτηρίζει το National Geographic κατανοούμε πλήρως τα συμβάντα που δεν είναι τόσο γνωστά όσο θα έπρεπε.

(από το εκδοτικό σημείωμα του Ν. Μάργαρη)

http://www.youtube.com/watch?v=53yfMlws7DI&feature=em-subs_digest-vrecs

Byzantium, the lost empire – Εξαιρετικό ντοκιμαντέρ του BBC για το Βυζάντιο

...με ελληνικούς υπότιτλους - πηγή: ΗΛΙΑΧΤΙΔΑ

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΤΟΥ PAULO COELHO

ΠΗΓΗ: Λαβύρινθος

Η αληθινή αγάπη δε συνίσταται στο να προσπαθούμε να διορθώσουμε τους άλλους, αλλά στο να αισθανόμαστε χαρά που τα πράγματα είναι καλύτερα απ' ότι περιμέναμε.
ΑΔΗΜΟΣΙΕΥΤΟ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑ ΤΟΥ PAULO COELHO

Ο κάθε άνθρωπος πάνω στη γη έχει ένα θησαυρό που τον περιμένει.
Όταν έχουμε τους μεγάλους θησαυρούς μπροστά μας δεν το παίρνουμε είδηση.
Ο ΑΛΧΗΜΙΣΤΗΣ

Όταν κάποιος βαδίζει σταθερά στον προορισμό του, πολλές φορές αναγκάζεται να βγαίνει λίγο από την πορεία του.
ΤΟ ΠΕΜΠΤΟ ΒΟΥΝΟ

Οτιδήποτε κάνει ο άνθρωπος μπορεί να τον φέρει πιο κοντά στην Υπέρτατη Σοφία, αρκεί να το κάνει με αγάπη στην καρδιά.
ΜΠΡΕΝΤΑ

Μόνο οι δειλοί κρύβονται πίσω απ' τη σιωπή.
Όποιος αγαπάει περιμένοντας ανταμοιβή χάνει τον καιρό του.
Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΚΑΙ Η ΔΕΣΠΟΙΝΙΔΑ ΠΡΙΜ

Είναι ανώφελο να μιλάς γι αγάπη, γιατί η αγάπη έχει τη δική της γλώσσα και μιλάει από μόνη της.
ΣΤΙΣ ΟΧΘΕΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΠΙΕΔΡΑ ΚΑΘΙΣΑ ΚΙ ΕΚΛΑΨΑ

Η αναζήτηση της ευτυχίας είναι προσωπική και δεν υπάρχει πρότυπο για να το μεταφέρεις στους άλλους.
Μια απειλή δεν μπορεί να προκαλέσει τίποτα αν δεν γίνει αποδεκτή.
Ο δρόμος του προσκυνήματος είναι ο δρόμος των κοινών ανθρώπων.ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΝΟΣ ΜΑΓΟΥ

Ο Θεός κρίνει το δέντρο από τους καρπούς, όχι από τις ρίζες.
ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και ο καθένας θα φτάσει στο Θεό μέσα από το δικό του μονοπάτι.
ΑΠΟ ΑΡΘΡΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ, ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΙ ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ

Οι σημαντικότερες εμπειρίες του ανθρώπου είναι αυτές που τον φέρνουν στα άκρα. Μόνο έτσι μαθαίνουμε, γιατί αυτό απαιτεί όλο μας το θάρρος.
ΕΝΤΕΚΑ ΛΕΠΤΑ

Η αγάπη δε θέτει πολλά ερωτήματα, γιατί αν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε, αρχίζουμε και να φοβόμαστε.
Ίσως είναι ο φόβος να σε περιφρονήσουν, να μη γίνεις αποδεκτός, ο φόβος μήπως σπάσει η μαγεία.
Μπορεί να φαίνεται γελοίο, αλλά έτσι είναι. Γι αυτό δεν κάνουμε ερωτήσεις αλλά ενεργούμε.
ΣΤΙΣ ΟΧΘΕΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΠΙΕΔΡΑ ΚΑΘΙΣΑ ΚΙ ΕΚΛΑΨΑ

Το να διδάσκεις είναι να δείχνεις αυτό που είναι δυνατό.
Το να μαθαίνεις είναι να το κάνεις δυνατό για τον εαυτό σου.
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΝΟΣ ΜΑΓΟΥ

Η ζωή πάντα περιμένει τις κρίσιμες καταστάσεις για να δείξει τη λαμπερή της πλευρά.
ΕΝΤΕΚΑ ΛΕΠΤΑ

Καμιά μέρα δεν είναι όμοια με την άλλη. Κάθε πρωί έχει το ξεχωριστό του θαύμα, τη μαγική στιγμή του, όπου οι γέρικοι κόσμοι καταρρέουν και ξεπροβάλλουν καινούριοι αστερισμοί!
ΣΤΙΣ ΟΧΘΕΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΠΙΕΔΡΑ ΚΑΘΙΣΑ ΚΑΙ ΕΚΛΑΨΑ.

Είμαστε υπεύθυνοι για το σύμπαν επειδή είμαστε το σύμπαν.
ΜΠΡΙΝΤΑ

Το δεύτερο σύμπτωμα του θανάτου μας είναι οι βεβαιότητές μας.
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΝΟΣ ΜΑΓΟΥ

Να είσαι σαν την πηγή που ξεχειλίζει και όχι σαν τη γούρνα που έχει πάντα το ίδιο νερό.
Η ΒΕΡΟΝΙΚΑ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ

Δεν πρέπει να ξεχνάς πως και η επίθεση και η φυγή αποτελούν μέρος της μάχης. Αυτό που δε βοηθάει είναι το να στέκεις παραλυμένος από το φόβο.
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΝΟΣ ΜΑΓΟΥ

Η ευλογία που δεν είναι καλοδεχούμενη μετατρέπεται σε κατάρα.
Ο ΑΛΧΗΜΙΣΤΗΣ

Ένας εχθρός αντιπροσωπεύει πάντα την αδύναμη πλευρά μας, που μπορεί να είναι ο φόβος του φυσικού πόνου αλλά και η πρόωρη αίσθηση της νίκης ή η επιθυμία να εγκαταλείψουμε τη μάχη, λέγοντας πως δεν αξίζει τον κόπο.
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΝΟΣ ΜΑΓΟΥ

Θάρρος. Ξεκινώντας το ταξίδι με αυτή τη λέξη και συνεχίζοντας με πίστη στο Θεό, θα φτάσεις εκεί όπου έχεις ανάγκη να φτάσεις.
ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Για να βαδίσεις στο μονοπάτι της σοφίας πρέπει να μη φοβάσαι να κάνεις λάθη.
ΜΠΡΙΝΤΑ

Όσοι ποτέ δεν διακινδύνευσαν τίποτα είναι άσοι στο να διακρίνουν την ήττα των άλλων.
ΕΝΤΕΚΑ ΛΕΠΤΑ

Ο πολεμιστής του φωτός επιμένει στη θέληση του, αλλά ξέρει να περιμένει την καλύτερη στιγμή.
ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΠΛΑΤΥΤΕΡΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ - Γιώργος Κόρδης

Σχόλιο από το το κανάλι - youtube του σπουδαίου δασκάλου -  αγιογράφου Γιώργου Κόρδη: 

Γιώργος Κόρδης : (πατήστε πάνω στο όνομα) 

Στο έργο αυτό, που χρησιμοποιείται αυγοτέμπερα και ασβεστόνερο σε γύψο κατάλληλα προετοιμασμένοι...χρωστικές ουσίες αναμιγνύονται με το γαλάκτωμα αυγό. (Κρόκος του αυγού και λευκό κρασί) ...

Προσκύνημα στην κατεχόμενη Αμμόχωστο!!! Μια συγκινητική - συγκλονιστική αφήγηση

Δανάη Γεωργιάδου, Φιλόλογος 
(Λευκωσία)

Με βαριά καρδιά την περασμένη Τρίτη 20 Αυγούστου πήγαμε πάλι προσκυνητές στην κατεχόμενη γη μας. Στο βόρειοκομμάτι της Κύπρου, που, από το 1974 και τη βάρβαρη εισβολή των Τούρκων στο νησί, στενάζει σκλαβωμένο κι αναμένει καρτερικά. Επισκεφθήκαμε όλα σχεδόν τα άγια χώματά μας τα πρώτα χρόνια μετά το 2003, που το καθεστώς των Τουρκοκυπρίων μας επέτρεψε να το κάνουμε. Συνδεθήκαμε με το παρελθόν μας εμείς, τα γνώρισαν και τα προσκύνησαν για πρώτη φορά τα παιδιά μας. Ήταν όμως τόσος ο πόνος στην ψυχή μας κάθε που πηγαίναμε, που αποφασίσαμε πως δεν θα γινόταν ξανά αυτό παρά μόνο αν υπήρχε λόγος σοβαρός. Αφορμή για την τωρινή επίσκεψή μας, ο θάνατος του πατέρα μου τον Μάρτιο. Έφυγε κι αυτός, όπως λίγα χρόνια πριν κι ο παππούς κι η γιαγιά, στην προσφυγιά, με τον καημό της επιστροφής. Ήθελα να πάρω λίγο χώμα από τα μέρη μας κι ευλαβικά να το αποθέσω στον τάφο του. Να νιώσει τη ζέστη από την άμμο της παραλίας της Αμμοχώστου μας και να ανακουφιστεί στην ασφάλειά της..

Προσκύνησα ξανά στον τάφο του Αποστόλου Βαρνάβα, του ιδρυτή της Εκκλησίας της Κύπρου – αγαπημένος προορισμός από παλιά. Πλάι στη νότια είσοδο του Ναού η μεγάλη τοιχογραφία με την ιστορία της Μονής, αλλά κι ολόκληρης της Εκκλησίας μας. Από μικρή γοητευόμουν που τη διάβαζα σαν έμπαινα στο μοναστήρι: το όνειρο του Αρχιεπισκόπου Ανθεμίου, η εύρεση του λειψάνου του Αποστόλου, το ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη και τα δώρα του αυτοκράτορα Ζήνωνα, η επικύρωση του αυτοκέφαλου. Το τελευταίο κομμάτι του τοίχου, μισογκρεμισμένο πια από τη φθορά του χρόνου. Αναρωτιέμαι αν θα υπάρχει εκεί πια ιστορημένο το παρελθόν μας μέχρι την επόμενη φορά που θα βρω το κουράγιο να ξαναπάω..

Πιο πέρα η Έγκωμη, η μεγαλύτερη πόλη των Μυκηναίων, που έφτασαν έμποροι στο νησί αρχικά, αλλά ρίζωσαν σε αυτό και το έκαμαν ελληνικό πριν από 3500 χρόνια. Φανταζόμουν πάντα τα ελληνικά καράβια να σχίζουν περήφανα το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, και να ενώνουν αδιάλειπτα όλες τις πατρίδες, συγχρονικά και διαχρονικά. Και πίσω από τη μεγάλο βασίλειο, ο κάμπος της Μεσαορίας. Έδειξα στα παιδιά μου τον απέραντο σιτοβολώνα, που, με το λιοπύρι του και με τον κόπο του γεωργού, τροφοδοτούσε όλο το νησί με τα αγαθά του..

Περπάτησα στη Σαλαμίνα του Τεύκρου και θαύμασα άλλη μια φορά την επιλογή του. Η ομορφότερη παραλία του νησιού μάγεψε τον ήρωα της Τροίας κι αποφάσισε να κτίσει εδώ τη νέα του πατρίδα. Κάθισα στις κερκίδες του αρχαίου θεάτρου, όπου μικρή με τους γονείς μου είδα την πρώτη παράσταση αρχαίου δράματος. Στάθηκα στη μέση της ορχήστρας κι ήθελα να ψάλλω τον θρήνο της Κύπρου, να ακουστεί η απώλεια και το άδικο στους όπου γης ανθρώπους. Περπάτησα στο γυμνάσιο, δίπλα στους κίονες και στα αγάλματα. Άκουσα τον βασιλιά Ευαγόρα να αγωνιά για τον κίνδυνο των Περσών, που πάλεψαν να αφελληνίσουν το νησί, και να προσκαλεί τους Αθηναίους ρήτορες και δασκάλους να έρθουν και να το υπερασπιστούν μαζί του..

Μας άνοιξε την πόρτα του σπιτιού της γιαγιάς μου στο Κάτω Βαρώσι η Τουρκάλα έποικος που μένει μέσα, με δυο μωρά στην αγκαλιά. Πώς να πείσεις τώρα τούτα τα μωρά ότι το σπίτι αυτό δεν είναι δικό τους; Ότι μέσα έμενε η γιαγιά σου, ο πατέρας και οι θείοι σου; Ότι στον τοίχο του υπνοδωματίου κρεμόταν το εικόνισμα της Παναγίας κι άναβε μέρα νύχτα το καντήλι; Κι ότι στο υπόγειο του σπιτιού αυτού περάσαμε την τελευταία νύχτα της εισβολής των Τούρκων, στοιβαγμένοι σαν ζώα μες στον στάβλο, κυνηγημένοι από τις βόμβες των αεροπλάνων που έσκαγαν συνεχώς πάνω από τα κεφάλια μας; Μόνο η παλιά ντουλάπα στο υπνοδωμάτιο πρόδιδε την παρουσία ανθρώπων μιας άλλης εποχής, που φάνταζε τόσο μακρινή. Ξενάγησα την ξαδέλφη μου στο σπίτι που γεννήθηκε, που το άφησε μόλις 3 χρονών το 1974 και δεν το θυμότανε καθόλου..

Γυρίσαμε όλη την παλιά Αμμόχωστο με το αυτοκίνητο. Η πόλη εντός των τειχών, με τις αμέτρητες εκκλησίες – 365 μας έλεγε ο πατέρας μου, μια για κάθε μέρα του χρόνου – παραμένει ακόμα επιβλητική. Ο Ναός του Αγίου Νικολάου δεσπόζει στην πλατεία, σήμα κατατεθέν άλλων κατακτητών. Φράγκοι, Ενετοί, Άγγλοι πέρασαν και σημάδεψαν τον τόπο. Αφήσαμε πίσω μας την πύλη του Οθέλλου, που την τραγούδησε ο Σαίξπηρ στην ομώνυμη τραγωδία, περάσαμε από το λιμάνι – το μεγαλύτερο της Κύπρου πριν την εισβολή – και κατεβήκαμε στη θάλασσα..

Τρέξαμε στην αγαπημένη παραλία με τη χρυσή αμμουδιά. Απέναντί μας τα ερημωμένα ξενοδοχεία της γειτονιάς μας. Το Salamis Tower, μισογκρεμισμένο από τους βομβαρδισμούς τις φρικτές μέρες του πολέμου, που άφησαν ανεξίτηλα τα σημάδια τους στην παιδική ψυχή μου. Το Florida, όπου έκαναν τη γαμήλια δεξίωση οι γονείς μου, και πίσω η εκκλησία της Αγίας Τριάδας, όπου έγινε το μυστήριο του γάμου τους, πριν 50 ακριβώς χρόνια. Πέταξα τα ρούχα μου και βούτηξα στα μαγευτικά νερά – εκεί που κολυμπούσα κάθε μέρα μικρή! Βάλσαμο λυτρωτικό, κάθαρση στο κορμί και στην ψυχή μου η αλμύρα τους. Δεν μου έκανε καρδιά να βγω από μέσα, να διακόψω το όνειρο. Κι ενώ ήθελα να φύγουμε από τα κατεχόμενα πριν μας βρει η νύχτα, καθηλώθηκα για ώρες στη θάλασσα και στη θέα της αφημένης στον χρόνο πόλης..

Πέρασε ξανά η ζωή μου όλη σαν ταινία από μπροστά μου. Αναρωτήθηκα αν είναι δικές μου οι αναμνήσεις, ή αν είναι κάποιου άλλου. Έκλαψα – πιο λίγο από άλλες φορές. Όχι γιατί πέρασαν κάποια χρόνια από την προηγούμενη επίσκεψη και ίσως να σκεφτεί κανείς ότι ατόνισαν τα βιώματα και ξεθώριασαν τα συναισθήματά μου. Κάθε άλλο, όλο και πιο πολύ βαθαίνει μέρα με τη μέρα μέσα μου «ο κόσμος» μου. Ένας κόσμος ολόκληρος, κλεισμένος εκεί, στα συρματοπλέγματα της ρημαγμένης πολιτείας. Ηρέμησα όμως, γιατί για πρώτη φορά συνειδητοποίησα ότι οι αναμνήσεις μου αυτές είναι αδιαχώριστες από μένα και δεν υπάρχει κίνδυνος να σβηστούν ποτέ όσο εγώ αναπνέω. Διότι απλούστατα, δεν είναι μόνο μέσα στην ψυχή μου, αλλά κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Είναι η ίδια η ψυχή μου, οι πρώτες μου εικόνες, αυτές που σηματοδοτούν την καρδιά και τη ζωή του καθενός. Ευχαρίστησα τον Θεό όταν αντιλήφθηκα πόσο ενωμένη κι αλληλένδετη είμαι με τη γη και με το παρελθόν μου και πόσο όλη η τωρινή πορεία μου στηρίζεται πάνω σε αυτά..

Μόνο το σπίτι μας δεν επισκεφθήκαμε. Δεν επιτρέπεται. Η γειτονιά μας είναι μέσα στα συρματοπλέγματα, στην ακατοίκητη, την «περιφραγμένη πόλη». Την «πόλη φάντασμα». Κάθε νύχτα σχεδόν, εδώ και 39 χρόνια, βλέπω το σπίτι στο όνειρό μου. Άλλοτε ζωντανό, στολισμένο, καθαρό, με καταπράσινο τον κήπο κι ανθισμένα τα λουλούδια του παππού, με γέλια και φωνές. Κι άλλοτε βρώμικο, εγκαταλελειμμένο, βουβό, αφημένο όπως όλα στη φθορά του χρόνου, βορά στη λαίλαπα των αλλοθρήσκων. Έδειξα στην κόρη μου από μακριά τη διπλανή μας πολυκατοικία και της είπα να το φανταστεί. Να νιώσει τη μυρωδιά και την ενέργειά του, να αντλήσει θάρρος και χαρά..

Αφήσαμε συντετριμμένοι αργά το βράδυ τη γενέθλιο γη. Με ένα σακούλι γεμάτο χώμα απ’ όλα τα μέρη μας – Απόστολος Βαρνάβας, Σαλαμίνα, Αμμόχωστος. Μόνο την επομένη συνειδητοποίησα πού είχα πάει και τι είχα κάνει τη μέρα εκείνη. Ευχαρίστησα και πάλι τον Θεό για την επανασύνδεση με τον εαυτό μου, και για την ισορροπία και γαλήνη που, παρά τον πόνο, επανήλθαν μέσα μου. Εις πείσμα των κατακτητών κι όλων των ανθελλήνων, νιώθω αισιόδοξη!
http://synodoiporia.blogspot.gr/2013/08/blog-post_3611.html

Mε ένα κλικ πάμε Βυζάντιο

Μπορεί μία ηλεκτρονική πλατφόρμα να σε ταξιδέψει στην εποχή του Ιουστινιανού ή των Κομνηνών; Το νέο πόρταλ του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων προσφέρει μια μοναδική προσομοίωση ενός χαμένου κόσμου

Μουσικοί και χορευτές σε τοιχογραφία της Μονής Αγίου Γεωργίου στη Φενεό

Έστω ότι το exploringbyzantium.gr δεν είναι ιστοσελίδα αλλά μια χρονομηχανή, ζηλευτή από την πιο ευρηματική επιστημονική φαντασία. Ενας ταξιδιώτης μπαίνει στην καμπίνα της, κάνει κλικ τέλος πάντων και διαπιστώνει ότι οι υπηρεσίες που προσφέρονται είναι τέσσερις.
Η μία ακολουθεί τρεις διαδρομές, τις οποίες έκαναν και αυτοκράτορες του διαμετρήματος ενός Μεγάλου Κωνσταντίνου ή ενός Νικηφόρου Φωκά. Ο ταξιδιώτης μπορεί να τις ακολουθήσεις ξανά, προσλαμβάνοντας όμως όλες τις ιστορικές, γεωγραφικές ή καλλιτεχνικές πληροφορίες με τη βοήθεια εικόνων ή βίντεο.
Μια άλλη περιλαμβάνει εκπαιδευτικά παιχνίδια για πιτσιρίκια, τα οποία καλούνται να χτίσουν μια πόλη ή να ξεσκεπάσουν έναν ποταπό σφετεριστή του θρόνου.
Μια τρίτη προσφέρεται με τη μορφή ραδιοφωνικών εκπομπών με ιστορικά κείμενα ή θέματα πολιτισμού, όπως εκείνη για τη «Θεσσαλονίκη μέσα από τα μάτια των βυζαντινών συγγραφέων του 12ου αιώνα».
Ο άνθρωπός μας επιλέγει την υπηρεσία που μοιάζει να εξασφαλίζει την πιο πλούσια, την πιο βαθιά μελέτη συγκεκριμένων πτυχών της καθημερινής ζωής των Βυζαντινών και να προσφέρει πληροφορίες ανάλογα με το αν ο χρήστης ανήκει στην κατηγορία του εξειδικευμένου κοινού, του κοινού γενικά ή του μαθητή.
Οι βασικές επιλογές εδώ, εμπλουτισμένες με εικόνες ευρημάτων της εποχής, έχουν ονόματα όπως «Η πόλη στο Βυζάντιο», «Μορφές επικοινωνίας», «Εθιμα των Βυζαντινών», «Βυζαντινών πολεμικά» ή «Η κοινωνική ζωή στο Βυζάντιο». Ο χρήστης μαθαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η διατροφή των πλουσίων ξεχώριζε από την κατανάλωση κρέατος, ακριβών ψαριών και τυριών όπως το βλάχικο. Οι χαμηλότερες τάξεις, εκτός από λάδι, ψωμί και κρασί, είχαν πρόσβαση και σε τσίρους, σαρδέλες, καλαμάρια ή κακής ποιότητας ασβεστότυρο. Τα ρούχα; Λινά ή μάλλινα για τις μεσαίες και χαμηλές τάξεις, λινά ή μεταξωτά για τις ανώτερες, πολύτιμα υφάσματα για τους αυτοκράτορες. Ο καλλωπισμός, επικεντρωμένος στα μαλλιά, αρκετά διαδεδομένος, κρίνοντας από τα ευρήματα ή τις παραινέσεις των Πατέρων της Εκκλησίας για το αντίθετο. Οχι και άσχημα για μια ιστοσελίδα.

Από έθιμα, επίσης άλλο τίποτα. Αν το exploringbyzantium.gr, αυτή η ψηφιακή χρονομηχανή, προσγειώσει τον ταξιδιώτη μπροστά σε μια γέννηση, εκείνος μπορεί να δει όλη τη διαδικασία που κατά κανόνα γινόταν στο σπίτι με τη βοήθεια μαίας, αλλά και πώς η γυναίκα θεωρούνταν σχεδόν μολυσμένη για σαράντα ημέρες. Επισκέπτες φορτωμένοι ευχές ή και δώρα κατέφθαναν, είτε επρόκειτο για φτωχόπαιδο είτε για βασιλόπαιδα – με τη διαφορά ότι στον τελευταίο τα δώρα παραδίδονταν με φόντο συμπόσια ή ιππικούς αγώνες.
Αν η διαδρομή τον ξεβράσει σε μια βάπτιση πρώιμου βυζαντινού στυλ, ο χρήστης θα διαπιστώσει ότι αυτό γινόταν σε λίμνες ή ποτάμια και αφού ο ενδιαφερόμενος είχε ενηλικιωθεί – συνήθεια που εγκαταλείφθηκε λόγω της αυξημένης βρεφικής θνησιμότητας. Ο γάμος, τον οποίο για τις γυναίκες κανόνιζε φυσικά ο πατέρας, θεωρούνταν νόμιμος αν η σύζυγος είχε συμπληρώσει τα δώδεκα και ο σύζυγος τα δεκατέσσερα χρόνια. Περιελάμβανε τα «παστοπήγια» (κάτι σαν το σημερινό «στρώσιμο του κρεβατιού») και, αντίθετα με την επιθυμία της Εκκλησίας, λυνόταν συχνά.
Αν πάλι ο μακρινός επισκέπτης πετύχει κηδεία μπορεί και να παρατηρήσει ένα νόμισμα στο στόμα του νεκρού, να αγανακτήσει με τους ενδεχομένως υπερβολικούς ολολυγμούς των συγγενών ή να «φάει» λίγα κόλλυβα. Μπορεί φυσικά να κάνει και μια βόλτα στην πόλη, σε όποια από τις 900 του 6ου αιώνα θέλει, και να περιπλανηθεί στις δύο κεντρικές και διασταυρούμενες στο forum οδούς των πρώτων αιώνων, στις μάλλον δύσχρηστες των μέσων και ύστερων, τις γεμάτες λακκούβες, λάσπες ή σκουπίδια και υποταγμένες στις ιδιομορφίες του εδάφους. Να ξεκουραστεί όχι σε πλατείες, που δεν πρέπει να υπήρχαν όπως τις ξέρουμε σήμερα, αλλά σε διαμορφωμένους χώρους με θέα τη θάλασσα ή τη γύρω περιοχή. Να νιώσει λίγη από τη βουή των κάπως πρόχειρα στημένων από τον 7ο αιώνα και έπειτα αγορών. Να διαβεί επίσης τις πόρτες ενός χριστιανικού ναού: από τον 5ο και τον 6ο αι. οι ναοί ιδρύονταν σε κεντρικά σημεία του πολεοδομικού ιστού ή, στη μέση και ύστερη περίοδο, σε σημεία χωρίς δόμηση ή σε βασικούς δρόμους των πόλεων.

Η μουσική
Αν και για την κοσμική βυζαντινή μουσική γνωρίζουμε ελάχιστα, καθώς έχουν σωθεί κυρίως εκκλησιαστικές ψαλμωδίες, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε. Σύμφωνα με το exploringbyzantium.gr, η μουσική των Βυζαντινών έχει επηρεαστεί τόσο από την αρχαία ελληνική και τη ρωμαϊκή όσο και από την ψαλτική των Εβραίων. Αυτή η μικρογραφία από το έργο «Σύνοψις Ιστοριών Ιωάννου Σκυλίτζη» απεικονίζει μουσικούς και βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Μαδρίτης.

Αναδημοσίευση: http://radiofloga.blogspot.gr/2013/04/m.html

Οι Επτά Οικουμενικές Σύνοδοι

Α΄ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ
Η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος διήρκεσε δύο μήνες και δώδεκα ημέρες και πραγματοποιήθηκε στη Νίκαια της Βιθυνίας. Συγκλήθηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο στις 20 Μαΐου του 325 και έλαβαν μέρος 318 επίσκοποι. Εξέδωσε είκοσι κανόνες συμπεριλαμβανομένου του Συμβόλου της Νικαίας (α’ μέρος του Συμβόλου της Πίστεως) και κανόνισε την ημερομηνία εορτασμού του Πάσχα. Κύριος λόγος σύγκλησής της υπήρξε η διδασκαλία του Αρείου ενάντια στη θεότητα του Ιησού Χριστού. Η Σύνοδος κατεδίκασε τη διδασκαλία του Αρείου και διεκήρυξε την ομοουσιότητα του Υιού με τον Πατέρα. Τέλος αποκρούστηκε η αγαμία των κληρικών.
Β΄ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ
Η Β’ Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε από τον Αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α’ τον Μέγα στην Κωνσταντινούπολη το 381 και συμμετείχαν 150 ορθόδοξοι επίσκοποι και 36 Μακεδονιανοί. Κατεδίκασε τους οπαδούς του Μακεδονίου, οι οποίοι αμφισβητούσαν τη θεότητα του Αγίου Πνεύματος («πνευματομάχοι») και, για ακόμη μια φορά, τον Άρειο, και συμπλήρωσε το Σύμβολο της Πίστεως (Σύμβολο Νίκαιας – Κωνσταντινουπόλεως).

Θεσσαλονίκη πόλη των Βαλκανίων

Μια ολοκληρωμένη παρουσίαση για την ιστορία της πόλης μας, της Θεσσαλονίκης, μια ιστοσελίδα κόσμημα, με καταπληκτικά αρχεία-παρουσιάσεις κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνος 

Πατήστε πάνω στην εικόνα

Πηγή: http://www.wow.gr/projects/thessaloniki/index.htm

Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Θεοβάδιστο όρος Σινά

Ένα οδοιπορικό στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά. Της δημοφιλούς περιηγήτριας Μάγιας Τσόκλη στην τηλεοπτική εκπομπή της ΝΕΤ, "Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα" ...

http://www.youtube.com/watch?v=3F8mR-c4NPE&feature=colike